Waarover gaat het?
De Stad Mechelen heeft de ambitie om klimaatneutraal te worden en wil deze onder andere realiseren door windenergie op haar grondgebied op te wekken. Een mooie doelstelling, ware het niet dat het grondgebied van Mechelen behoorlijk dichtbevolkt is, en de inplanting van windturbines grote gevolgen heeft voor de inwoners van de stad/regio.
Hier gaat het concreet over de inplanting van een megawindturbine van de commerciële energie leverancier Ecopower te Mechelen-Noord:
De volledige studie voor de omgevingsvergunning kan u hier downloaden.
Een overzicht van de geïmpacteerde woningen tot 1,5 km van de windmolen:
- 54 woningen op minder dan 500 meter
- 174 woningen op minder dan 600 meter
- meer dan 650 woningen op minder dan 1 km
Enkele kanttekeningen hierbij:
- 230 m hoogte betekent ongeveer 2,3 keer de hoogte van de Sint Romboutstoren, deze windturbine zou het landschap van heel het grondgebied Mechelen ingrijpend veranderen.
- Specialisten ter zake, zowel uit binnen- als buitenland, wijzen erop dat er heel wat tekenen zijn dat de impact van zo’n megawindturbine op de gezondheid van de omwonenden niet te onderschatten is. En over een aantal thema’s is zeker nog meer onderzoek nodig. Je vindt meer informatie hierover bij ‘onze bezorgdheden’. De potentiële negatieve effecten op de gezondheid van omwonenden werden door Ecopower bewust geminimaliseerd en verzwegen in hun plaatselijke projectvoorstelling.
- In de uitgebreide éénzijdige en misleidende promocampagne van Ecopower spreekt men van stroom voor gezinnen. Maar bij de voorstelling van het project in het wijkhuis heeft één van de medewerkers van Ecopower verklaard dat de turbine nooit winstgevend zal zijn én dat men gaat proberen stroom te leveren aan de industrie.
- Het is wel bijzonder cynisch dat men burgers oproept om te investeren in een project dat ten koste gaat van de gezondheid van onder andere meer dan 3000 Battelaars én de inwoners en werknemers van de wijk Mechelen-Noord.
Om misbegrip en misleidende communicatie van Ecopower te voorkomen van de vele addertjes onder het gras: het “delen in de winst” in de vorm van een dividend is erg beperkt, geplafonneerd en helemaal niet gegarandeerd, kan elk jaar veranderen en kan zelfs 0% jaarlijks dividend rendement op de eigen investering bedragen. En zo geschiedde: voor 2021, 2022 en 2024 werd er geen enkel dividend uitbetaald ! De investering kan men volledig kwijt zijn bij een faillissement of vereffening. In de praktijk fungeert deze investeringsmogelijkheid vooral als communicatiemiddel om een vermeende financiële compensatie voor buurtbewoners te suggereren en om het vergunningstraject bij adviserende en vergunningverlenende overheden te vergemakkelijken.
Men noemt dit burger participatie, maar het ondernemings risico ligt bij de burger, de werkelijke controle is bij Ecopower zelf. De macht is gedelegeerd naar de directie en raad van bestuur en is dus niet rechtstreeks burgergestuurd. De burger is een mede-eigenaar van de vennootschap, niet van één specifieke turbine, met maximum 1 stem ongeacht het aantal aandelen in bezit.
Er is geen waardevermeerdering van de aandelen mogelijk bij verkoop. De uittredingsmogelijkheden zijn beperkt: de investering verkopen is pas mogelijk 3 boekjaren na aankoop. Nadien is er een minimale termijn van 5 maanden tussen verkoop en werkelijke terugbetaling van de aandelen die enkel plaatsvindt in de loop van de maand juni. De terugbetaling kan zelfs geweigerd worden indien er onvoldoende beschikbaar geld is.
| Wat mensen mogelijks denken: | Juridische realiteit: |
| “Ik bezit een stuk van die turbine” | Je bezit een aandeel in de coöperatie |
| “Ik heb controle over beslissingen” | Je beperkte stemrecht is 1 op tienduizenden |
| “Ik deel proportioneel in winst” | Dividend is beperkt, geplafonneerd & niet gegarandeerd |
- Lokale “groene” energie (en daarbij marketing gewijs verpakt als “burger” stroom) geleverd door Ecopower zorgt er niet automatisch voor dat uw elektriciteitsfactuur goedkoper wordt. Ecopower is gemiddeld gezien niet de goedkoopste energie leverancier op de markt. Dit kan u zelf controleren via de onafhankelijke V-Test van de Vlaamse Overheid en via de CREG Scan. Buurtbewoners die dus zouden investeren én ook klant worden, krijgen geen enkele korting op hun factuur ter compensatie, maar moeten wel alle lasten ondergaan.
Wie zijn de betrokken partijen?
Er zijn 4 betrokken partijen:
1) Advies- en ingenieursbureau Arcadis
- internationaal actief; hoofdkantoor Amsterdam (NL)
- 36.000 werknemers
- omzet 3 miljard € en 135 miljoen € winst (2022)
- zorgen voor uitwerking omgevingsvergunning & MER voor het windproject Mechelen-Noord
2) Ecopower
- producent / leverancier van duurzame energie
- burgercoöperatie
- actief sinds 1991
- 70.000 coöperanten / 57.000 klanten
- 52 werknemers
- turbines: 60 in gebruik & 27 in ontwikkeling
- omzet 65 miljoen € / winst 2,6 miljoen €
3) De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM)
- verleent in 2020 aan Ecopower op hun grond aan het pompstation over de Vrouwvliet, een concessierecht (recht van opstal) voor de bouw en exploitatie van de windturbine
- in 2014 heeft de stad Mechelen deze grond en de installaties erop overgedragen aan de VMM
4) De Stad Mechelen
- vragende partij voor duurzame energie in het kader van “Mechelen Klimaatneutraal“
- ondersteunt Ecopower qua communicatieplatform
- faciliteert een gedeelte van de locatie aan Ecopower via erfdienstbaarheden (= recht van overdraai van de wieken, recht van doorgang) op de gronden van de stad die aan de grond van de VMM grenzen, voor de bouw en exploitatie van de windturbine door Ecopower voor 30 jaar met wederzijds rustig genot (= de stad Mechelen zal Ecopower het rustig genot geven van haar erfdienstbaarheden en niets ondernemen dat de bouw, exploitatie en/of afbraak van de windturbine zou kunnen hinderen)
De Stad Mechelen (Anders / Open VLD + Groen = Voor Mechelen en Vooruit), die de belangen van al haar burgers zou moeten verdedigen, is hier dus medeorganisator ! Dit betekent natuurlijk dat zij automatisch (o.a. door de erfdienstbaarheden) een positief advies aan dit project zal moeten toekennen, terwijl op vele plaatsen in Vlaanderen het precies het stadsbestuur is dat een negatief advies geeft voor windturbines die te dicht bij een woonwijk worden gepland. Daarbij dient de organisator van het openbaar onderzoek, dus de stad Mechelen, zich neutraal op te stellen bij het geven van een advies voor de vergunningsaanvraag, terwijl er hier een gigantisch (moreel) belangenconflict speelt.
In de verkiezingscampagne van 2024 werd met geen woord over de windturbine gerept, terwijl het project al lang op de agenda staat, zoals je kan zien in deze tijdslijn:
